Ελβετική ωρολογοποιία: τι σημαίνει «Swiss Made» και οι όροι που πρέπει να ξέρεις

Όταν διαβάζετε τα χαρακτηριστικά ενός ρολογιού, θα συναντήσετε λέξεις όπως «Swiss Made», «Powermatic 80», «κρύσταλλο ζαφειριού» ή «10 bar». Μοιάζουν τεχνικές, αλλά στην πραγματικότητα σας λένε πολύ χρήσιμα πράγματα: πόσο θα κρατήσει το ρολόι, πόσο εύκολα θα γρατζουνιστεί, αν μπορείτε να κολυμπήσετε μαζί του. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε με απλά λόγια τους όρους που αξίζει να ξέρετε πριν αγοράσετε ένα ελβετικό ρολόι.

Τι σημαίνει «Swiss Made»

Η ένδειξη «Swiss Made» στο καντράν δεν είναι απλώς διαφήμιση. Προστατεύεται από την ελβετική νομοθεσία, η οποία έγινε αυστηρότερη από την 1η Ιανουαρίου 2017, στο πλαίσιο των κανόνων γνωστών ως «Swissness». Σύμφωνα με το αναθεωρημένο διάταγμα για τη χρήση του ονόματος «Swiss» στα ρολόγια:

• τουλάχιστον το 60% του κόστους κατασκευής ολόκληρου του ρολογιού πρέπει να γίνεται στην Ελβετία·
• η τεχνική ανάπτυξη του ρολογιού πρέπει να γίνεται στην Ελβετία·
• ο μηχανισμός πρέπει να είναι ελβετικός: τουλάχιστον το μισό της αξίας του να αποτελείται από εξαρτήματα ελβετικής κατασκευής και τουλάχιστον το 60% του κόστους του να παράγεται στην Ελβετία·
• ο μηχανισμός πρέπει να τοποθετείται στην κάσα στην Ελβετία και ο τελικός έλεγχος να γίνεται από τον κατασκευαστή στην Ελβετία.

Με άλλα λόγια, όταν αγοράζετε ένα ρολόι Tissot, Hamilton ή Swatch με την ένδειξη Swiss Made, ξέρετε ότι η καρδιά του σχεδιάστηκε και συναρμολογήθηκε εκεί όπου η ωρολογοποιία είναι παράδοση αιώνων.

Οι τύποι μηχανισμού

Quartz

Ο μηχανισμός quartz χρησιμοποιεί μια μπαταρία και ένα μικρό κρύσταλλο χαλαζία, που όταν δέχεται ρεύμα ταλαντώνεται με πολύ σταθερή συχνότητα, συνήθως 32.768 φορές το δευτερόλεπτο. Ένα κύκλωμα «μετράει» αυτές τις ταλαντώσεις και κινεί τους δείκτες. Το αποτέλεσμα είναι μεγάλη ακρίβεια, λίγη συντήρηση και ρολόγια που μπορούν να είναι πολύ λεπτά. Ο δεύτερος δείκτης κινείται με μικρά «βήματα», ένα ανά δευτερόλεπτο.

Μηχανικό και αυτόματο

Το μηχανικό ρολόι δεν έχει μπαταρία. Παίρνει ενέργεια από ένα ελατήριο (το κύριο ελατήριο) που ξετυλίγεται αργά, ενώ ένας τροχός ισορροπίας με το σπιράλ του ταλαντώνεται και «μοιράζει» τον χρόνο. Στο αυτόματο ρολόι, ένας ρότορας που περιστρέφεται με τις κινήσεις του χεριού σας κουρδίζει συνεχώς το ελατήριο. Γι' αυτό ο δεύτερος δείκτης γλιστράει ομαλά, και γι' αυτό πολλοί θεωρούν τα αυτόματα ρολόγια πιο «ζωντανά».

Αποθήκη ενέργειας (power reserve)

Είναι ο χρόνος που ένα μηχανικό ρολόι συνεχίζει να λειτουργεί αφού το βγάλετε από το χέρι. Πολλοί κλασικοί αυτόματοι μηχανισμοί κρατούν γύρω στις 38 ώρες, οπότε αν δεν φορέσετε το ρολόι ένα Σαββατοκύριακο, θα χρειαστεί να το ρυθμίσετε ξανά.

Powermatic 80 και Silicium

Ο Powermatic 80 είναι ο αυτόματος μηχανισμός που φορούν πολλά ρολόγια Tissot, όπως τα Tissot PRX, τα Gentleman και τα Le Locle. Το «80» αναφέρεται στην αποθήκη ενέργειας: έως 80 ώρες. Σύμφωνα με την Tissot, αυτό επιτεύχθηκε με εξέλιξη του κλασικού διαμετρήματος 2824, με μείωση της συχνότητας ταλάντωσης από 4 Hz σε 3 Hz ώστε να καταναλώνεται λιγότερη ενέργεια, και με μακρύτερο κύριο ελατήριο. Το σπιράλ ισορροπίας από κράμα τιτανίου Nivachron βελτιώνει την αντοχή στον μαγνητισμό.

Σε ορισμένες εκδόσεις, όπως το Gentleman Powermatic 80 Silicium, το σπιράλ είναι από πυρίτιο (silicium), ένα υλικό ιδιαίτερα ανθεκτικό στον μαγνητισμό. Αυτό έχει πρακτική σημασία, αφού στην καθημερινότητα είμαστε γύρω από κινητά, laptop και μαγνητικά κουμπώματα τσαντών.

Αντίστοιχη ιδέα, με διαφορετική προσέγγιση, είναι ο Sistem51 της Swatch: ένας αυτόματος μηχανισμός με 51 εξαρτήματα, συναρμολογημένος εξ ολοκλήρου αυτοματοποιημένα, με αποθήκη ενέργειας 90 ωρών. Τον βρίσκετε στα Swatch Sistem51 Irony.

Χρονογράφος

Ο χρονογράφος είναι ρολόι με ενσωματωμένο χρονόμετρο. Με το πάνω κουμπί ξεκινάτε και σταματάτε τη μέτρηση, με το κάτω τη μηδενίζετε. Τα μικρά καντράν μέσα στο κύριο καντράν μετρούν τα λεπτά και τις ώρες που πέρασαν. Είναι χρήσιμος για αθλητισμό, μαγείρεμα, στάθμευση ή απλώς για τη χαρά της χρήσης. Κλασικά παραδείγματα είναι το Tissot Chrono XL και το PR 100 Chronograph.

Κρύσταλλο ζαφειριού

Το «τζάμι» του ρολογιού μπορεί να είναι ακρυλικό, ορυκτό ή συνθετικό ζαφείρι. Το ζαφείρι είναι από τα σκληρότερα υλικά που χρησιμοποιούνται στην ωρολογοποιία (9 στην κλίμακα Mohs, όπου το διαμάντι είναι 10) και γι' αυτό αντέχει πολύ καλύτερα στις γρατζουνιές της καθημερινότητας. Ένα ρολόι με κρύσταλλο ζαφειριού θα δείχνει καθαρό και καινούργιο για πολύ περισσότερο.

Αδιαβροχότητα: bar, ATM και μέτρα

Εδώ γίνεται η πιο συχνή παρεξήγηση. Η αδιαβροχότητα γράφεται σε bar, ATM ή μέτρα (1 bar ≈ 10 m), αλλά δεν σημαίνει το βάθος στο οποίο μπορείτε να κολυμπήσετε. Αναφέρεται σε πίεση που αντέχει το ρολόι σε εργαστηριακή δοκιμή, ακίνητο. Ως γενικός οδηγός, και πάντα μαζί με τις οδηγίες του κατασκευαστή για το συγκεκριμένο μοντέλο:

• 3 bar / 30 m: αντέχει πιτσιλιές και βροχή. Όχι κολύμπι.
• 5 bar / 50 m: πλύσιμο χεριών και σύντομη επαφή με το νερό. Για κολύμπι, καλύτερα να είστε προσεκτικοί.
• 10 bar / 100 m: κατάλληλο για κολύμπι.
• 20 bar και πάνω: για συχνή χρήση στη θάλασσα και για snorkeling.

Τα αδιάβροχα ρολόγια της καθημερινότητας ελέγχονται με βάση το πρότυπο ISO 22810, ενώ τα πραγματικά καταδυτικά ρολόγια ακολουθούν το αυστηρότερο ISO 6425, που ορίζει αδιαβροχότητα τουλάχιστον 100 μέτρων και περιστρεφόμενη στεφάνη για τη μέτρηση του χρόνου κατάδυσης. Αν θέλετε ρολόι για τη θάλασσα, δείτε το Tissot Seastar 1000 (300 m) ή το Hamilton Khaki Navy Scuba. Και να θυμάστε: η αδιαβροχότητα δεν είναι μόνιμη. Τα λάστιχα στεγανότητας φθείρονται με τον χρόνο, οπότε αξίζει να ελέγχονται.

Μερικοί ακόμη όροι

• Κάσα: το «σώμα» του ρολογιού, όπου βρίσκεται ο μηχανισμός.
• Κορώνα: το κουμπί στο πλάι με το οποίο ρυθμίζετε την ώρα. Στα καταδυτικά είναι βιδωτή για επιπλέον στεγανότητα.
• Στεφάνη (bezel): ο δακτύλιος γύρω από το κρύσταλλο. Στα καταδυτικά περιστρέφεται προς μία μόνο κατεύθυνση.
• Διάφανο καπάκι: πίσω πλευρά με κρύσταλλο, για να βλέπετε τον μηχανισμό να δουλεύει.

Αν θέλετε να δείτε πώς όλα αυτά «δένουν» σε συγκεκριμένα μοντέλα, διαβάστε τους οδηγούς μας για τα ανδρικά ρολόγια Tissot και τα γυναικεία ρολόγια Tissot.

Στα Ρέλλας Κοσμήματα θα βρείτε ελβετικά ρολόγια Tissot, Hamilton και Swatch, online και στο κατάστημά μας στη Ρήγα Φεραίου 80 στην Πάτρα. Αν κάποιος όρος σας μπερδεύει, περάστε να σας τον δείξουμε πάνω στο ίδιο το ρολόι· είναι πάντα πιο απλό από κοντά.